(Видео)МЕТЕОР ЈА СТРЕСЕ АВСТРАЛИЈА: Огромна огнена топка паднала во Австралија, се треселе куќите – граѓаните во паника!

Огромна огнена топка била забележана на небото над Квинсленд, која предизвикала невидена паника. На социјалните мрежи веднаш се појави информација за горечкката светлина на небото.

Полицијата добила повеќе извештаи од мештани во врска со потрес во регионот, а геолозите потврдуваат дека немало земјотрес. Се укажува на метеор, а во моментов се врши истрага која треба да покаже што гја предизвикало горечката светлина на небото.

Амбициозните Холанѓани ја колонизираат вселената: На Марс ќе живееме веќе во 2027!

“Ќе живееме на Марс во 2027. година”, најавил Холанѓанецот Бас Лансдорп, шеф на компанијата “Mars One”, која бара авантуристи подготвени да умрат на црвената планета.
Неодамна јужноафриканскиот милијардер Илон Маск најавил планови за слетување на човечки екипаж на Марс, а американската компанија “Boeing” веднаш потоа најавила дека ќе го престигне.

Од друга страна, “Mars One” е многу помала организација, но и најамбициозна. Тие планираат, ни повеќе ни помалку, туку да изградат прва човечка колонија надвор од Земјата.

“Одиме во мисија на населување”, рекол Лансдорп за CNN. “Луѓето кои ќе ги пратиме одат на мисија засекогаш, до крајот на својот живот. Тоа е тоа што го прави “Mars One” возможен”, вели тој.

Екипажот на таа можеби прва вонземјена колонија ќе го сочинуваат одбрани волонтери. Веќе се пријавиле 200.000 заинтересирани, но “ќе им се посреќи” само на четворица.

https://www.youtube.com/watch?v=weMTRBL76YU

 

“Четири лица на секои две години. Наместо да ги враќаме луѓето кои ќе ги пратиме, ќе праќаме дополнителен екипаж во редовни интервали”, убеден е Лансдорп.

Многумина се сомневаат во остварливоста на таквите планови и не го кријат својот скептицизам, но Лансдопр е убеден во успех. Тој е убеден и дека ги знае главните вештини потребни за успех на тој амбициозен проект. Повеќето луѓе очекуваат дека е потребно познавање на медицина, техника или биологија, но холандскиот визионер вели дека секој може да научи да поправа расипани работи.

“Најважната вештина е соработка. Сите мора да бидат тимски играчи затоа што ќе зависат едни од други. Ќе ги стават своите живот во рацете на соработниците и на тоа ќе се базира целата мисија”, вели Лансдорп.

Тој има големи планови – До 2020. година да лансира беспилотна сонда која ќе ја снима површината на Марс, две години подоцна на површината на Црвената планета да прати робот, кој ќе најде најдобра локација за слетување, и дури потоа да прати сè што е потребно за да изгради населба. Дури потоа одат пионери.

mars-one-kolonija-03

“Ќе ги напуштат семејствата и пријателите засекогаш. По седум месеци патување низ вселената, ќе дојдат до место каде ќе го минат остатокот од животот”, рекол Лансдопр за CNN.

Молекули претвориле во наномашина: Тројца научници поделиле Нобелова награда за хемија

Кралската шведска академија на науки оваа година со Нобеловата награда за хемија одликувала тројца научници од Франција, Велика Британија и Холандија – Жан Пјер Суваж, Фрејзер Стударт и Бернард Л. Феринг.

“Тие развиле молекули со движења кои може да се контролираат и кои може да извршат одредени задачи кога се додава енергијата…Молекуларните машини најверојатно ќе бидат користени за развој на нови материјали, сензори и системи за складирање на енергија”, стои во соопштението. Лауреатите ја делат наградата во вредност од осум милиони круни, односно 930.000 долари, за “дизајн и синтеза” на таквите молекули.

 

Станува збор за развој на нано машини – синтетичко возило направено од молекули кои се 1.000 пати помали од косата.

Пробојот бил направен во 1983. година, кога Суваж со помош на јони на бакар успеал да поврзе молекули со механички врски.

 

https://www.youtube.com/watch?v=I5JgJsjq3Q4

 

tocka-209422

 

 

Има ли живот во вселената? НАСА открила изненадувачки докази за активностите на сателитот на Јупитер

Пред три дена НАСА објавила дека вселенскиот телескоп “Hubble” уловил “изненадувачки докази за активностите” на сателитот на Јупитер, Европа, и дека сите детали ќе ги објави на конференција во понеделник.

Многумина се понадевале дека НАСА ќе каже дека е откриен некаков вид на вонземјански живот, но агенцијата одлучила да прекине било какви шпекулации.

На Твитер напишале дека во понеделник ќе објават нови сознанија за Европа, но дека не станува збор за вонземјани.

https://www.youtube.com/watch?v=DNubc-VCHGQ

Месечината Европа под својата замрзната кора има океан кој е двојно поголем од Земјиниот, пишува Daily Mail. Многу експерти се уверени дека во него би можел да постои живот. Сепак, откритието кое го објавила НАСА веројатно се однесува на “гејзирите” водена пареа кои “Hubble” ги забележал високо над Европа уште во 2012. година.

 

Кога би се покажало дека тие Гејзири се поврзани со океанот по замрзнатата кора, тоа би го олеснило истражувањето за потенцијал за живот. Наместо да ја бушат дебелата ледена кора, научниците би можеле да го анализираат хемискиот состав на гејзирите.

Некои сметаат дека Европа е одлично место за барање на докази за постоење на вонземјани.

Претпоставка е дека Европа има два до три пати повеќе вода отколку сите океани на Земјата. Експертите исто така веруваат дека тој океан е солен.

https://www.youtube.com/watch?v=TGqQptXEPIM

Убавините на Македонија кои чекаат да бидат посетени

Сте помислиле ли некогаш колку е убава нашата Македонија, подалеку од Скопје, Охрид, Маврово и Попова Шапка? Сте помислиле ли дека на секоја точка на мапата на оваа наша мала земја се кријат убавини, убавини за кои многумина од нас се’ уште не слушнале? Од север до југ, од исток до запад, ќе ве одведеме на едно мало патување низ Македонија каква што не ја познавате!
Смоларски водопади

На подножјето на планината Беласица, скриено од допир на сообраќајот, метежот и нечистотијата, на 650 метри надморска височина, до кои ве делат околу триста скалила и илјадници чекори, се наоѓаат прекрасните Смоларски водопади. Некогаш населеното село Смоларе сега е само споменик кој ја дополнува природната убавина. Патот нагоре е напорен, вистина, но ако бидете упорни на врвот ве очекува вистинска оаза! Смоларските водопади, студени како мраз, се вистински бисер на Струмица и источните краеви на Македонија.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

smolarki-2

smolarki-3

 

Зрзе

На падините на Даутица, на 34 километри северозападно од Прилеп, речиси на 1000 метри надморска височина, се наоѓа селото Зрзе. Зрзе, освен со „тишината во која може да се слушне и сето постоење на светот“, се наоѓа манастирот „Свето Преображение“, кој порано меѓу народот бил познат и како „Овчарска црква“. Освен со манастирот кој најверојатно постои уште од 8-ми век, Зрзе може да се пофали и со најверојатно најубавата глетка во целата Македонија.

zrzeeee-1

Брајчино

Брајчино, или рајот на Преспа, е место каде што може да побегнете од динамиката на градот, сообраќајот и звуците на секојдневниот замор. Брајчино, на Балтан Планина, низ кое тече и реката Балтан, е село во кое ќе најдете само хармонија, зеленило, и секако – одлична кујна! Бескрајно чисто, одлично организирано, иако нема многу население, Брајчино е одлично да ве одмори и да ги исполни сите ваши сетила. Звуците на реката Балтан, мирисот на прекрасните планински билки и секако – вкусот на локалниот специјалитет, сушена белвица која се вика циронка.

brajcinooo-3

 

Куклица

Селото Куклица во Кратовско е само уште еден доказ дека Македонија е преполна со мистерии, чуда и неоткриени приказни. „Скаменетите свадбари“ кои сведочат за преданието за гневот на девојката која била заљубена во младоженецот, па фрлила клетва која ги скаменила сватовите, денес се вистинска атракција за заљубениците во леенди и преданија. Овој геолошки резерват е еден од трите такви во целиот свет. Останатите два се наоѓаат на Лезбос и во Камниц.

kuklicaaa-2

 

Јанче

Селото Јанче, како отфрлено, на средината помеѓу Дебар и Маврово, е како рај на Земјата, скриен од секојдневниот метеж. Селото, кое се карактеризира со традиционална мијачка архитектура, го привлекува вниманието на туристите откога е отворен хотел-ресторанот Туто. Овде, освен што можете да пробате традиционална македонска кујна од овој крај, можете и да уживате во мирот и спокојот, крај ладовината на реката Радика. Дури и можете да ја посетите Питијадата, која се одржува еднаш годишно, во месец јули.

jance-1

 

Малта – медитеранскиот бисер и земјата на Попај морнарот!

Сакате да патувате – а не знаете каде – одличен избор ќе направите ако ја изберете Малта. Оваа фасцинантна островска држава сместена во центарот на Медитеранот веднаш ќе ве плени со својата безвременска убавина. Уште повеќе што од пред некоја година на располагање ви стојат евтини авио-летови од Софија и Белград, а и самото сместување е со прифатливи цени за наши услови.

Островската, густо населена Малта е навистина привлечна за туристите. Сместена во центарот на Медитеранот, под Сицилија, има одлична географска положба. Составена е од пет преубави острови – Малта, Дилдла, Гозо, Комино и Коминото. Најголем меѓу нив е островот Малта со површина од 245 км2. Главен град на оваа земја е приморскиот град Валета. Ѕидините што го опкружуваат градот се одлично зачувани и се на списокот на UNESCO за Светски градини. Најинтересни градби за посета во овој главен град се: катедралата Свети Јован, палатата Кастиља, палатата Големиот мајстор, Националниот музеј на фини уметности, итн. Малта нуди богат ноќен живот со голем број дискотеки особено во улицата во Сан Гулијан.
Всушност, Малта е една интересна островска земја, која ја посетуваат повеќе од милион туристи секоја година. Многумина доаѓаат поради преубавите плажи и чистото море. Сепак, најголемо влијание и придонес за оваа земја има културниот туризам. По бројот на културно-историски споменици Малта се наоѓа на прво место во светот. Односно на 400 илјади граѓани има дури 360 цркви, има црква за скоро секој ден од годината. Покрај спомениците и црквите, островот Малта, неговиот брег, и морето кое го заплискува, одлично го отсликуваат синилото на Медитеранот. Плажите на Малта се совршено место за сончање, бањање, пливање или нуркање. Постојат бројни скриени плажи, идеално место за оние кои преферираат да бидат сами. Најголемата песочна плажа на Малта е плажата Мелича за која се верува дека е една од најдобрите плажи на целиот Медитеран. Кога ќе дојдете во Малта, прво што ќе забележите се куќите изградени од варовник, единствен градежен материјал, а претставува заштитен знак на островот. Овој камен на сонце ја менува својата боја од бела во бледо жолта и се стврднува. Уште една атракција се познатите чамци, кои ве водат на романтично возење како во некои минати времиња. Кога ќе зачекорите во кривите и тесни улички ќе ве изненадат капиите на куќите. Тие го задржале колоритот на Медитеранот, а сепак го прифатиле духот на новото време. Малта е земја со многу убавини, но ако немате доволно време за истражување на островот можете тоа да го направите во обиколка со туристички автобус. Има многу места од каде што се поаѓа и со аудиоводич ќе дознаете интересни факти и притоа ќе ги обиколите поголемиот дел од значајните локации. Во билетот е вклучено и разгледување на заливите, така што ќе имате можност да ги видите и најзначајните пристаништа на овој остров.

Доколку сте љубител на манастрискиот туризам- Малта е државата за вас. Во Малта ќе наидете на голем број цркви и катедрали. Нејзините граѓани важат за религиозни луѓе, па речиси секој ден во годината е посветен на одреден светец, а бучните прослави со огномети се секојдневна појава од мај до септември. За туристите задолжителна е посетата на катедралата „Сент Џорџ“ од 16 век, која ја изградиле тамошните витези, кои неколку векови владееле со ова место.
Дали сте гурман? Посетете ја Малта и нема да останете гладни. Медитеранот особено се чувствува во кујната, па така ќе уживате во свежите локални сезонски производи и вкусно припремените морски плодови. Осбено се чувствува влијанието на италијанската кујна, а во најново време од британската и француската кујна. Се јаде многу риба и се пијат италијански вина. Специјалитети во храната, покрај рибата, се и малтешкиот зајак, туната и пикантните колбаси, кои ќе ви откријат еден поинаков вкус.
Малтежаните се љубезен и дружељубив народ, кои вашиот одмор со сигурност ќе го направат многу поубав со нивното гостопримство. Најпознатите летувалишта на Малта настанати се во округот на стариот град и рибарските местенце. Ако ја посетувате Валета, никако не ја пропуштајте катедралата Свети Иван во која е сместено едно од последните ремек дела на Караваџо, како и палатата на малтешките витези, која денес е седиште на претседателот и парламентот.
Уште едно место што вреди да се посети во малта е Слиема. Тоа е модерен град и престижна туристичка дестинација. Заливот St. Julians, е едно од поживите места и е секогаш полн со млади туристи, но и сите оние кои сакаат активен одмор во текот на денот и на ноќта.
Има уште нешто што можеби ќе ве привлече да ја посетите Малта. Тоа е познтото село каде што „живее“ Попај Морнарот, еден од омилените анимирани ликови на сите генерации. Станува збор за забавен парк, а селото уште е наречено „Сладок Рај“. Местото претставува туристичка атракција за најмладите, но и за сите други возрасти. Тука можат да се видат сите останати ликови од легендарниот цртан филм како Олива, Дибек, Перо Плескавица, бебето и останатите. Посетителите имаат на располагање луди железници, куќички со разни игри, музеи, куклени претстави, проекција на филмови со Попај, скари на отворено и други интересни настани. За возрасните понудата вклучува мини голф, и бесплатна дегустација на вино. Во зависност од сезоната се менуваат и активностите, па во зима се приредува Божиќна парада со Дедо Мраз.

Жителите на Малта се љубители на животните – особено мачките. Интересно е што мачките ги сметаат за свети животни за кои имат изградено куќички и ги хранат како кралеви.
Малта претставува магнет за туристите. Мала и уникатна земја која навистина вреди да се посети барем еднаш во животот. Ако сакате море, прекрасни плажи, културни споменици, богат ноќен живот – посетете ја Малта. Јас ја посетив и останав воодушевена, решена што поскоро пак да се вратам!

 

maxresdefault

Извори:
http://www.visitmalta.com/, посетено септември 2016 година
http://www.visitmalta.com/en/valletta посетено септември 2016 година
http://www.malta.com/en, посетено септември 2016 година
http://www.visitmalta.com/en/religious-sites, посетено септември 2016 година
http://www.visitmalta.com/en/food-and-drink, посетено септември 2016 година
http://www.popeyemalta.com/, посетено септември 2016 година
http://www.mydestinationmalta.com/travel-articles/cats-of-malta, посетено септември 2016 година

Автор – Емилија Анѓеловска, Институт за географија – насока туризам.

ВО КОЈ РЕГИОН СЕ НАОЃАТЕ ВИЕ: Мапа на сеизмички активните подрачја во Македонија!

„Сеизмички најактивни подрачја во Македонија во поблиската историја се покажале Пехчево, Дебар и Скопје каде се измерени високи магнитуди, а да не го заборавиме и Валандово, каде низ историјата имало одредени потреси и земјотреси“, изјави Соња Липиткова, Државен секретар во Министерството за животна средина во „Аргументи“ на ТВ Нова.

karta-mapa-makedonija
Таа појасни дека геотектонската карта која што ја има во Република Македонија е поделена на геотектонски единици што покажуваат каква е состојбата, каде се тие клучни расади кои се од регионален карактер и кои се сеизмотектонски поактивни.

„Република Македонија како и земјината топка има одредени структури кој се поактивни од некои други, тоа зависи од дебелината на самата земјена кора и структурата на карпите кои што како такви ја образуваат. Ние сме исклучително комплицирана структура“, додаде Липиткова.

Викенд предлог: Јабланица – една од најубавите планини во Македонија!

Многумина кои ја посетиле планината Јабланица, се воодушевени од убавината на оваа планина. Некои ја сметаат за наша најубава планина, други ќе кажат дека е „Шар Планина во мало“, дека е Вевчанска или Подгоречка „убавица“. Планината е фасцинантна во секое годишно време: разликата е само во колоритот, боите и доживувањето. Затоа, речиси сите кои барем еднаш биле на Јабланица, посакуваат повторно да ја почуствуваат оваа навистина уникатна планина. А зошто е толку уникатна? Едноставно, затоа што на само неколку километри или на неколку часа пешачење, може да се видат толку прекрасни природни пејсажи, и секогаш има нешто ново што „ќе откриеме“… што ќе не воодушеви.

Јабланица е една од 13-те планини во Македонија, повисоки од 2000 м. Таа е „гранична“ планина, така што источниот дел се наоѓа во нашата држава, а западниот во Албанија. Планината се протега во меридијански правец и тоа од Дебарската Котлина на север, до превојот Ќафа Сан на југ. На исток (во Македонија), Јабланица е ограничена со Струшко Поле и долината на Црни Дрим, а на запад со долините на реките Буштрица и Окштуни во Албанија. Во двете држави зафаќа површина од близу 500 км кв, па за овој дел на Европа е мала до средна по големина планина. Со државната граница која има главно меридијански правец (како и самата планина), Јабланица е поделена на половина, така што на Македонија и припаѓа источниот дел со површина од околу 230 км кв., а на Албанија западниот дел со површина од околу 260 км кв. Без оглед на административната граница, планината е убава и интересна од двете страни. Токму поради тоа, на албанската страна во 2008 година беше прогласен Националниот парк Шебеник-Јабланица.

Portal-4

Источниот дел на планината кој припаѓа на Македонија, има некоја посебна привлечност. Почнувајќи од истакнатите врвови и острите сртови кои ги поврзуваат, преку цирковите со прекрасните глацијални езера, до длабоко всечените долини со брзите планински рекички во нив. Поради карбонатните карпи, високите планински делови главно се суви, но затоа пак во подножјето има бројни извори, меѓу кои се далеку познатите кај селото Вевчани. Дури и климата е уникатна, бидејќи до Јабланица се чувствува влијанието на топлите и влажни воздушни маси од Јадранското Море, кои тука се судираат со континенталните струења од исток. Можеби затоа, колку и да е ведро небото во овој дел на Македонија, над највисокиот предел на Јабланица постојано се формираат облаци. Во лето, климата е свежа и пријатна, додека во зима има чести, понекогаш дури и обилни врнежи од снег. Затоа, снежната покривка во високите делови на Јабланица, често е висока над 2 м, а снегот се задржува и до 5 месеци (од ноември или декември, до март или април). Шумите и останатиот растителен свет, на планината и даваат посебна уникатност. Овде се застапени дабова, костенова и огромни комплекси на густа букова шума, а на одредени места има четинарски шуми (природни и пошумени). Шумите се искачуваат до околу 1800 м надморска височина, а над нив се планинските пасишта. Густите комплекси на букова шума, создаваат посебен климатски ефект, чинејќи го воздухот освежувачки, богат со кислород и со пријатна релаксирачка миризба. На неколку места се јавуваат густи комплекси на девствени шуми. Освен шумите, од растителниот свет се јавуваат разновидни заедници на ретки, ендемични, лековити растенија, шумски плодови (јагоди, боровинки, капинки, глог) и др. Јабланица има исклучително разновиден животински свет. Така, од крупните животни се застапени мечки, волци, лисици, елени, диви свињи, зајаци, срни, па дури и Балканскиот рис, кој го има само на уште 3-4 планини во Македонија и тоа со по неколку единки.

Без оглед кој простор на Јабланица ќе се посети, чувството на вистински допир со природата е исклучително. Сепак, за да се види сиот раскош на планината, потребно е да се искачиме до нејзините највисоки предели и врвови. А тоа не е особено тешко, бидејќи без оглед од кој правец ќе тргнеме: од селата Вевчани, Горна Белица, Подгорци, Лабуништа или Јабланица, до височина од околу 1000-1500 м водат асфалтни или добри макадамски патишта. Од тука, до највисоките врвови и назад, обично се потребни неколку часа пешачење со умерено темпо. Веќе на околу 1800 м кај што завршуваат шумите и почнуваат „голините“ се отвора неверојатна глетка, од една страна кон околните маркантни врвови, сртови и циркови, а од друга страна кон длабоките долини, кон Охридско-Струшката Котлина и преубавото Охридско Езеро. Јабланица е интересна по тоа што иако е релативно мала по површина, има дури 24 врва кои се извишуваат над 2000 м. Некои врвови се остри, стрмни и каменливи, другите се малку позаоблени, но сите се посебни на свој начин. Секако, особен предизвик е искачувањето на највисокиот врв Црн Камен (2257 м), од кој се протега одличен панорамски видик. Од Црн Камен, на дофат се уште неколку истакнати врвови. Така, само 500 м на северозапад е вториот по височина врв со 2252 м, а во југоисточен правец, од сртот се издигаат Вевчански Врв со 2192 м и Крстец со 2186 м. Ако се продолжи по главното било кон север, за неколку часа може да се дојде до остриот врв Пупуљак висок 2054 м, а на североисток од него е впечатливиот Стрижак (2233 м), според авторот на овој текст, еден од најубавите врвови во Македонија. Наведените планински врвови и гребените помеѓу нив, кон источната и северната страна се доста стрмни, каменливи и амфитеатрално обликувани. Сосема е јасно дека претставуваат рамки на неколку големи циркови кои тука се изградиле за време на плеистоценот. Всушност, до пред десетина илјади години, Јабланица, како резултат на климатското заладување, положбата и близината до Јадранско Море, била зафатена со изразито силна глацијација. Десетина планински глечери се спуштале надолу под врвовите, кон долините, транспортирајќи и натрупувајќи еродиран карпест материјал во вид на морени. Подоцна, во издлабените делови од цирковите, се формирале глацијални езера познати и како „Горски очи“. На планината има 4 вакви уникатни езера, кои месното население ги нарекува „локви“ и тоа: најголемото Подгоречко, потоа најдлабокото Вевчанско, и малите Горно и Долно Лабунишко Езеро. Сите се на височина од 1900 до 2000 м, извонредно вклопени во пејсажот, па не знае човек дали се поубави кога се гледаат од непосредна близина, од блиска височинка или од врвовите над нив. Интересно е што во летниот период, кога е сончево и жешко, водата во езерата е релативно топла. Така, при нашите посети забележавме повеќе странски авантуристи кои уживаа во капење на отворено, на 2000 м надморска височина!

 

Длабоко всечените долини се уште еден извонредно атрактивен елемент на Јабланица. Во тој поглед, особено се истакнуваат долините на Беличка Река и Јабланичка Река, а покрај нив интересни се долините и на Лабунишка Река, Подгоречка Река, Вевчанска Река и др. Рекичките во овие долини имаат голем пад со бројни брзаци, водопади, исклучително чисти, бистри и студени планински води. Во долините има доста извори, а посебна убавина имаат изворите на Беличка Река. Вевчанските извори пак се посебна приказна која со внимание се слуша далеку од границите на нашата држава.

Меѓутоа, овој наш планински бисер е под голема закана. Закана од човекот. Сечење и уништување на вековните шумски комплекси, пробивање на патишта, ерозија, свлечишта, деградација. Уште поголема закана е планот за изградба на скијачки центар токму во најубавиот дел на планината. Ако замислата почне да се реализира, веќе ќе го нема природниот високопланински пејсаж со цирковите и морените. Наместо нив, најверојатно ќе гледаме пусти жичарници, еродирани патеки полни со нанос, остатоци од градежни работи, бетон и рѓосано железо. Според плановите, на Вевчанската голина ќе има мали акумулации и зафати за вода, ама веројатно Вевчанските извори веќе никогаш нема да бидат исти… или можеби сосема ќе исчезнат. А што е Вевчани без своите извори? Затоа, искрено се надевам дека споменатите планови ќе останат само тоа – планови на хартија. Планината има сосема друга туристичка иднина: еко-туризам, геотуризам, геопаркови, адреналински паркови, зип линии, планински велосипедизам, трекинг, велнес туризам и многу други современи форми. За скијање туристите сепак нека одат во Банско, на Алпите или друга веќе видена дестинација.

За Јабланица има уште многу да се напише. Меѓутоа, најдобро е планината да се доживее на сопствен начин, барем додека е сеуште во „природна форма“. А таа, иако на карта ни се чини можеби далечна, всушност е на само 3 часа возење дури и од најоддалеченото место во Македонија. При нашите посети, на највисоките делови од планината сретнавме восхитени туристи од Холандија, Данска, Франција, Германија, Турција… истражувачи од Италија, Австрија, Бугарија, па дури и од Египет. Некои од нив во Македонија дошле само заради Јабланица. Ни кажаа дека оваа планина крие многу одговори кои може да бидат значајни за науката: за тоа како се движи водата во подземјето, како се случувале промените на климата во минатото, што е причината за толку силна глацијација и огромните циркови. Дошле по одговори токму тука. Дојдете и вие, веројатно ќе најдете некои одговори на сопствените прашања и дилеми. Но пред се, ќе ја опуштите душата, ќе го релаксирате телото и да се чувствувате како „нови“.

Автор и фотографии: д-р Ивица Милевски

Покрај Голем Град, во Македонија има уште десетици други острови!

Вообичаено се смета дека островот Голем Град во југозападниот дел на Преспанското Езеро е единствениот остров во Република Македонија. Меѓутоа, тоа е сосема погрешно. Всушност, Голем Град е само најголемиот остров во нашата држава, бидејќи има уште десетици други острови по реките и вештачките езера, а некои од нив се исто така доста интересни.

За островот Голем Град доста е пишувано и кажувано. Тој се наоѓа близу граничното тромеѓе помеѓу Македонија, Албанија и Грција, 2 км оддалечен од полуостровот Коњско, а 4 км од истоименото село. Должината на островот во правец север-југ е точно 700 м, додека широчината во правец запад-исток му изнесува 450 м. Бреговите на островот се доста стрмни и претставуваат типични клифови високи до 30 м, формирани со долготрајно дејство на езерските бранови врз варовничките карпи. Единствено на неколку места брегот поблаго се спушта кон езерото и тука е можен лесен пристап. Вкупната должина на бреговата линија изнесува 1,8 км, додека пак вкупната површина на островот е 0,22 км кв. или 22 хектари. Највисоката точка на островот е 900 м н.в. или 50 м над езерото и се наоѓа во североисточниот дел. Денес островот е ненаселен, но е извонредно богат со ендемски растенија, бројни видови на влечуги и птици, различни заедници на животни, потоа бројни остатоци од објекти, записи и наоди кои зборуваат за долгите векови на населеност на островот. Поради големиот број на змии на островот, Голем Град уште е познат како Змиски остров. Инаку, севкупните природни карактеристики, како и вредните културно-историски и археолошки објекти се причина што овој остров е прогласен за строг природен резерват. Од 2008 година, Голем Град е уреден и отворен за посета на туристи, кои го посетуваат во се поголем број и заминуваат со прекрасни впечатоци.

 

На другите природни езера во нашата држава нема острови, но затоа пак има по еден помал остров на Тиквешко Езеро и на езерото Калиманци. Овие острови настанале пред 40-50 години со потопувањето на теренот, по изградбата на браните со кои се преградени долините на Црна и на Брегалница. Од нив поголем е островот на Тиквешкото Езеро, наречен уште Градиште. Се наоѓа во северниот дел на езерото, западно од с. Ресава. Најмалата оддалеченост на островот од брегот (кон исток) изнесува 120 м. Островот има неправилна квадратна форма, со широчина од   140 до 160 м, површина од 2,3 хектари, додека најголемата височина обично е околу 20-30 м, што зависи од нивото на водата во Тиквешкото Езеро. Највисоката точка на островот е на 286 м и се наоѓа во средишниот дел. Вкупната должина пак на бреговата линија е околу 550 м. Островот Градиште е покриен со густа, претежно нискостеблеста и дрвенеста вегетација, со повеќе видови на птици, влекачи и други животни. Покрај врвот можат да се забележат одредени остатоци од стара градба, поради што и името Градиште. Инаку е слабо посетен, освен понекогаш од рибари, излетници и авантуристи. Островот во Калиманското Езеро се наоѓа во средишниот дел на езерото. Изразито е издолжен во правец североисток-југозапад, со должина од 290 м, широчина од 75 м, додека височината му е од 15-25 м, во зависност од нивото на водата.  Од брегот е оддалечен околу 100-150 м. За разлика од островот Градиште во Тиквешкото Езеро, овој остров, поради големите флуктуации на водата во езерото, често се поврзува со копното и краток временски период претставува полуостров. Инаку е покриен со дрвенести стебла и ретко е посетуван од луѓето.

 

Во Република Македонија има и 10-тина, за наши услови поголеми речни острови или ади, настанати со наталожување на речен нанос на погодни места. Најмногу речни острови има на Вардар низводно од Скопје. Едно од најголемите е адата кај с. Ѓавато, северно од Гевгелија. Ова острово е издолжено околу 420 м во правец североисток-југозапад, додека широчината му изнесува околу 130 м. Составено е од ситен речен песок и претежно оголено. Единствено на западниот дел од островот има тревна и грмушеста вегетација. Осторовото е посетувано од рибари и капачи, главно во летниот дел од годината. При високо ниво на Вардар, значителен дел од островот се поплавува, со оглед на тоа што најголемата височина му е само 3 м. Посеверно, кај с. Јосифово близу Валандово, со прокопување на нов речен крак на Вардар заради заштита од меандрирање, создадени се два големи речни острови, долги до 500 м, а широки до 250 м. Островите имаат полумесечест изглед, а нивната најголема височина достигнува 5 м. Покриени се претежно со тревна и грмушеста вегетација. Неколку доста интересни речни острови има во Демиркаписката Клисура, северно од с. Градец. Тие се тесни, издолжени во правецот на течење на реката и покриени со дрвенеста вегетација, што значи дека се многу „постабилни“ на засипување, поплавување или други промени. Најголемиот од нив е во средишниот дел на клисурата. Тоа е и еден од најголемите речни острови во Македонија. Должината во правец северозапад-југоисток му изнесува 550 м, најголемата широчина му е 115 м, а најголемата височина 5 м. Должината на бреговата линија на овој остров изнесува дури 1,3 км, а површината му е 4 хектари. Има интересна, густа дрвенеста вегетација и богат животински свет. Обично е посетуван од рибари. Два големи речни острови, долги околу 300-400 м има и помеѓу селата Криволак и Пепелиште. Северно, кај с. Уланци има уште еден голем остров, настанат со пресекување на меандерот на Вардар, при што реката создала уште еден ракавец и се формирал остров. Неговата должина му е 490 м, додека широчината 140 м. Од двата брега на Вардар е оддалечен 10-25 м. Островот е под тревна и дрвенеста вегетација и доста посетуван од локалното население, особено во летниот период. Кај Велес исто така има неколку мали острови кои се наречени Адето, Јани Таш и Карпа. Нешто поголемо е островото кај Башино Село долго 410 м и широко 100 м. Неколку други, мали острови има и на Пчиња, Брегалница и Црна. Некои од нив се типични ади или пак пресечени меандри. Главно ги посетуваат рибари, излетници и капачи во летната сезона.

Според тоа, во нашата држава има барем околу 20-30 острови, од кои најголем е островот Голем Град во Преспанското Езеро. Покрај него, карактеристично е и островото Градиште во Тиквешкото Езеро, на кое има остатоци од стари градби. Исто така, многу интересни се и неколкуте големи речни острови во низводниот тек на Вардар, прекриени со густа крајречна вегетација и разновиден жив свет. Меѓутоа, освен за Голем Град, за другите острови нема да сретнете речиси никакви податоци, иако без оглед кој остров од наведените ќе го посетите, веројатно ќе имате прекрасно и незаборавно доживување.

Автор: д-р Ивица Милевски, Институт за географија, ПМФ, Скопје  

НОВА АТРАКЦИЈА НА ВОДНО: Се поставуваат лифтови кои ќе ве однесат на краците на Милениумскиот Крст!

На Милениумскиот крст монтиран е нов лифт и со тоа, објектот е влезен во завршна фаза, односно на истиот се привршуваат работите околу инсталирањето на изолацијата и партерниот дел, вели за КУРИР директорот на ЈСП-Скопје Игор Јанушев.
9515884442_bbc4a1c892_b

Лифтот е набавен од „СОДИМАС“-Франција и ќе биде сервисиран од страна на производителот.

-Во блиска иднина се очекува лифтот да стапи во функција, кој ќе има можност да ги превезува посетителите до самите краци на крстот, од каде што во присуство на официјални лица, ќе можат да се движат по нив. Времетраењето на возењето би било од 50 – 60 секунди, носивоста на кабината ќе биде до 800 килограми или до 10 лица, додава Јанушев.

Оттука на посетителите ќе им се овозможи прекрасен пејсажен поглед кон Градот.

Во склоп на самиот комплекс на Милениумскиот крст е предвиден и ресторан, кој ќе биде лоциран на базичниот дел на објектот.