Погледнете ја оваа зимска убавина од Кожуф

Планината Кожуф зафаќа површина од 893 км/2 . Се протега на територијата на две држави: (Република Македонија и Република Грција), при што во границите на Република Македонија, Кожуф опфаќа територија од 80 проценти а останатите 20 проценти се во територијата на Република Грција. Кругот на територијата на планината Кожуф започнува од најсеверната точка-вливот на реката Бошавица во реката Вардар кај Демир Капија. Границата оди по течението на реката Вардар а од десната страна е најимпозантниот дел-кањонот на Демиркаписката клисура. Ја преминува државната граница на Република Македонија и во близина на селото Лумница (850 м.н.в) на територија на Република Грција продолжува на запад одвојувајки ја планината Пајак, северните страни на Мегленската долина и доаѓа до седлото Пуљевац (1165 м.н.в) продолжува кон Мрежичко. Тука е границата со Козјак планина. Од Мрежичко преку Мушов гроб (1019 м.н.в) ја зафаќа северната страна на висорамнината Витачево, доаѓа до реката Бошавица.

Кожуф се протега во правец југозапад-североисток и има заоблено и нерасчленето планинско било[1]. Поточно, планината Кожуф има две главни била како продолженија на Ниџе преку Козјак и тоа во два правца, југозапад и североисток.Од Пуљевац (1165 м.н.в) доаѓа до седлото Орлов вис (1627 м.н.в) преку врвот Коњска глава (1836 м.н.в) доаѓа до третиот по височина врв Дудица (2132 м.н.в). Отука главното било продолжува кон седлото Порта (1845 м.н.в) доаѓајки до највисокиот врв на Кожуф – Зелен брег (2171 м.н.в) потоа се спушта до седлтот Марково езеро(2035 м.н.в) за да искачи до Морето или К-92 (2102 м.н.в.) па преку Мала рупа (2004 м.н.в) и преку Сува рупа (1960 м.н.в) дојде до селото Лумница.

Прекрасната Струга – градот на поезијата и Балканскиот бисер низ фотографии

Стругаград во југозападниот дел на Република Македонија и центар на Општина Струга. Градот Струга лежи во рамнината на Струшкото Поле на двата брега на реката Црн Дрим и на северниот брег на Охридското Езеро. Од Скопје е оддалечена 171 км, а од Охрид 15 км.

Античкото име на градот е Енхалон кој на старогрчки значи јагула и во тоа време градот бил мала населба. Подоцна населбата го добива името Струга.

Името на Струга произлегува од чист и карактеристичен словенски збор. Народот од Струшко и Охридско дава две свои објаснувања за потеклото на ова име.

Според првото народно толкување, името Струга доаѓа од отворената географска положба на градот: место каде што постојано струже (дува) ветер.

Второто е сосем поинакво : Одамна некогаш македонските Словени (Брсјаци и Мијаци) во Струшко се занимавале со сточарство и во точно определено време ги дотерувале многубројните овци на стриг (стрижење волна) во близина на истекот (Устата) на Црн Дрим од Охридското Езеро. Меѓутоа, тоа може многу пологично да се поврзе со преминот низ ограда за молзење овци, наречен струга (страга, стронга).

Некои автори тврдат дека градот е наречен така заради тоа што Црн Дрим поминува низ далјаните (турски збор за место заградено со трски и друг материјал за лов на јагули и риби воопшто).

Можеби е најблиску до вистината објаснувањето дека Струга значи речен ракав, притока (во случајов истек на Црн Дрим) и тоа на место со уреди за риболов.

За првпат под словенското име Струга, градот се споменува во еден документ од XI век. Во друг документ од XVI век (Калимановата грамота) е дадена една царска повелба „приходите од рибното ловиште на град Струга да се испраќаат на Зографскиот манастир“.

Струга е стара населба која потекнува од неолитскиот период. Во антиката, Струга има многу профитирано заради тоа што се наоѓала на патот Виа Игнација, кој ги поврзувал Источното и Западното Римско Царство. Археолошките наоди и откриените пишувани споменици зборуваат дека животот овде датира уште од праисторијата. Првата неолитска населба е регистрирана околу 3.000 години п.н.е. Античкото име на градот е Енхалон што значи јагула, а сегашното име Струга го добива подоцна од старословенскиот збор „страга“ што означува премин.

 

 

УБАВИНИТЕ НА МАКЕДОНИЈА: Свети Наум – Охрид

Црквата е тука, на ова место и постои со векови. Ова е она на што треба да бидеме горди, ова е историјата која никој не може да ни ја оспори и одземе.

Црквата Света Богородица Захумска која меѓу местното население и пошироката јавност е позната само како Заум се наоѓа веднаш крај самиот источен брег на потегот помеѓу селата Трпејца и Љубаништа. Се наоѓа на оддалеченост од 20 км од Охрид, на брегот на езерото, во подножјето на планината Галичица и во непосредната близина на рибарското село Трпејца[1]. Сместена е во многу тешко пристапно место под карпестиот гребен на Галичица наречен Голем Осој (висок 1005 м.н.в.) веднаш непосредно на самиот брег до водите на Охридското Езеро на надморска височина од 695 метри. Веднаш над самата црква од исток се издигнуваат стрмни карпи, додека пред црквата во непосредна близина на запад се наоѓа и местото со најдлабоката точка на Охридското Езеро. До црквата се стигнува само по воден пат со чамец. Во поново време за потребите на изградбата на манастирскиот конак е пробиена и пешачка патека долга околу 30ина минути која се искачува по гребенот и одејќи низ шумата се спушта до самото езеро, при што последните стотина метри мора да се пешачи во езерските води. Поради близината, црквата спаѓа во атарот на селото Трпејца, чии жители водат грижа за неа, а моментално и работат на изградба на конакот крај самиот храм.

Црквата е изградена е под еден рид кој вертикално се спушта до езерскиот брег, на место коешто е речиси недостапно од копното. Според зачуваниот натпис кој се наоѓа над влезната врата, црквата е подигната во 1299 година, а е насликана со фрескоживопис во 1361 година од ќесарот Гргур за време на деволскиот епископ Григорие.

ВИДЕО: https://www.youtube.com/watch?v=shPgaUHCHFc

 

АЛАРМАНТНО: На Антартикот се отцепува мраз голем како Шкотска и излегува на отворено море (ВИДЕО)

Огромна санта мраз, една од најголемите досега се отцепува од Антартикот, информираат научниците.

Ледениот гребен Ларсен Ц ќе остане без 5 илјади километри квадратни ако пукнатината продолжи да се шири, велат научници од Универзитетот Сванс.

Огромна санта мраз, една од најголемите досега се отцепува од Антартикот, информираат научниците.

Пукнатината на ледениот брег ЛАрсен Ц изминативе години постепено се ширеше, а минатиот месец и драматично се зголемила за цели 18 километри.

https://www.youtube.com/watch?v=lTszwMVOYyo

 

 

ИНТЕРЕСНО: Претстојната ноќ во Македонија ќе биде најмрачната во последните 500 години

Благодарение на помрачувањето на Месечината во време на најдолгата ноќ оваа година, човештвото ќе сведочи на најтемната ноќ во последните 500 години.

енката на Земјата вечерва ќе почне да ја покрива Месечината а во моментот на потполното затемнување, Земјата ќе се наоѓа точно помеѓу Сонцето и Месечината. Земјиниот сателит ќе добие портокалово-црвена боја во време од 72 минути.

Феноменот ќе може да го гледаат луѓето од Европа и Африка, но само дел од него, бидејќи затемнувањето ќе биде прекинато од излегувањето на Сонцето.

Астрономски календар – погледнете колку ќе трае денешниот ден

Денес е четврток, 15 декември 2016 година, 350-иот ден во годината.

Сонцето изгреа во 6:54, а ќе зајде во 16:04 часот.

Денот ќе трае 550 минути.

Месечината денес ќе изгрее во 18:00 часот а ќе зајде утре изутрина во 08:51 часот.

 

Монт Еверест – највисоката точка на земјата!

Монт Еверест — според надморската височина на врвот е највисоката точка на земјата. Планината се наоѓа на границата помеѓу Непал и Кина.

Во Непал, планината се вика Сагармата (सगरमाथा, или „Кралица на Небото“ на санскрит). Oва име го измислил Бабурам Ачарја во раните 1960-ти кога непалската влада сфатила дека Монт Еверест нема непалско име. Ова се случило бидејќи за планината не се знаело скоро ништо во етничкиот Непал (долината Катманду и околниот регион). Името кои шерпасите и Тибеќаните го користеле било Чомолангма, но, тоа не било прифатливо, бидејќи било во спротивност со унификацијата и непализацијата на земјата.

Старотo име на планината било Девгири („света планина“ на санскрит) или Девадурга (Англичаните го изговарале диодунга во 19-тиот век); погледнете ја Харапа археолошката веб-страна за повеќе информации и историја на името на планината. Монт Еверест на тибетски се вика чомолунгма или чомолангма (ཇོ་མོ་གླང་མ) (“Мајка на Вселената”), а на кинески: 珠穆朗瑪峰 (пинјин: Zhūmùlǎngmǎ Fēng) или 聖母峰 (Shèngmǔ Fēng).

Во 1865 година Британецот Ендру Скот Во и го дал англиското име на планината. Непал и Тибет биле затворени за странци во тоа време. Ендру го напишал следново за планината:

…Мојот ценет шеф и претходник, полковникот Сер Џорџ Еверест, ме научи да ги именувам сите географски објекти според месните називи. … Но, еве една планина, најверојатно највисоката во светот, за која не можеме да најдеме месно име. Ако воопшто такво име постои, нема да можеме да го пронајдеме сè додека не ни биде дозволено да влеземе во Непал… Во меѓувреме, имам привилегија, но, и задолжение да измислам име кое граѓаните и географите ќе го користат; име кое ќе се користи во секој дом во цивилизираните земји.

Така тој одлучил да ја нарече планината според Џорџ Еверест (чие име правилно е Џон Иврест). Најпрвин името го пишувал „Mont Everest“, но, подоцна го променил во „Mount Everest“. Самиот Џорџ си го изговарал сопственото презиме Иверест, но, одтогаш луѓето генерално го изговараат неговото име исто како планината – Еверест.

Во 2002 година, кинескиот весник Народен дневник објавил статија во која се напаѓа користењето на англиското име во западниот свет. Истата статија инсистирала западниот свет да почне да го користи тибетското име. Денес знаеме дека Кинезите имале карти уште пред 280 години на кои планината била обележена под името Маунт Чомолангма, име коешто сè повеќе станува популарно за користење.

Мерењe

Планината е висока отприлика 8.848 m, но постојат варијации во различните мерења што се имаат извршено. Втора по висина е планината К2 со 8.611 m височина.

Во 1852 година Радханат Сикдар, индиски математичар и прегледувач од Бенгал, бил првиот што го идентификувал Еверест како највисокиот врв во светот. Тој користел тригонометриски пресметувања врз база на мерења кои биле направени со теодолит од далечина од 240 km во Индија. Пред да биде разгледан и именуван, врвот бил наречен „Врв XV“.

На 22 мај 2005 експедиција од Народна Република Кина се искачи на врвот. После повеќе-месечни и комплицирани мерења и пресметувања, на 8 октомври 2005, државното биро за прегледување и мапирање официјално објави дека висината на Еверест е 8.844,43 m ± 0.21 m (29,017.16 ± 0.69 стапки). Тие тврделе дека тоа било најпрецизното мерење извршено до тогаш.[1]. Но, оваа висина е измерена врз база на највисоката точка на самата карпа и не го вклучува снегот и мразот кој се наоѓа врз карпата на самитот. Ова е начинот кој се има користено при мерење на висината на Мон Блан и Хан Тенгри. Кинезите исто измериле дека длабочината на снегот и мразот изнесувала 3,5 m.[4] што значи дека вкупната висина е 8.848 m. Реално гледано, количината на снег и мраз постојано се менува и со тоа висината на планината заедно со снегот е нешто што не можат планинарите да го измерат без користење на софистицирана ГПС опрема.

hith-7-things-you-should-know-about-mount-everest-e

Фото: Зелен снег падна на Сибир

На Сибир падна зелен снег кој предизвика паника.

Сепак властите велат дека нема место за паника, флуроцентниот зелен снег бил добиен како реакција на хемиската фабрика која испуштила големо ниво на хром во воздухот.

zelensnegyj56u56u56u5656

 

Податоци за Скопскиот земјотрес од 1963 г

На 26 јули 1963 година во 05:17 часот, Скопје било разурнато од земјотрес со 9 степени по Меркалиевата скала (MCS), односно магнитуда од 6,1 степени и длабочина од 5 до 7 км. Главниот потрес траел 20 секунди, а помали потреси имало до 5 часот и 43 минути. Скопскиот земјотрес се почувствувал на простор од околу 150.000 квадратни километри, најсилно низ долината на реката Вардар (5-6 степени), но и низ цела Македонија (4-5 степени), па и во соседните држави. Од потресот биле урнати 15.800 станови, а оштетени 28.000. Над 200.000 луѓе останале без покрив над глава. Под урнатините животот го загубиле 1070 негови граѓани, а биле повредени над 4000 граѓани. Штетата од земјотресот е проценета на 15% од БДП-то на цела Југославија за таа година или во денешна вредност помеѓу 3 и 5 милијарди долари, односно повеќе од целиот годишен буџет на Република Македонија.

Покрај наведените огромни штети, земјотресот сепак бил од локален карактер, а се смета дека неговиот епицентар бил кај населбата Злокуќани. Иако според магнитудата од 6,1 степени спаѓа во групата на земјотреси со средна јачина (Пехчевскиот и Валандовскиот биле значително посилни со 7,2 и 6,9 степени магнитуда), жариштето (хипоцентарот) било плитко, што придонело за катастрофалниот ефект, големите штети и бројните жртви. Интензитетот на земјотресот се движел помеѓу 5 и 6 степени според MCS во најмалку погодените делови од градот, па сe до 10 степени каде што имало тотални уривања (околу плоштадот Слобода и во Kарпош). Друга причина за големите разурнувања е и тоа што тогаш ниту една од зградите не била сеизмички проектирана. Масовно биле урнати, пред се објектите со ѕидови од тула.
По земјотресот градот почнал да се гради според модерните проекти на јапонецот Кензо Танге и на Адолф Циборовски (иако при тоа имаше и одредени пропусти кои денес влијаат на поголемата загаденост на градот). Старата железничка станица денес е Музеј на Град Скопје и претставува симбол на големиот земјотрес. Часовникот на станицата е засекогаш сопрен на фаталните 5 часот и 17 минути изутрина.
Првата помош за граѓаните на Скопје дошла од војската и граѓаните на тогашните југословенски републики. По неколку дена почнала да пристигнува помош и спасувачки екипи од целиот свет. Дури 87 држави во светот испратиле некаква помош во Скопје и помогнале тој да се изгради повторно, поради што градот го носи и епитетот „град на солидарноста“.
Во Скопје, за првпат во времето на Студената војна меѓу капиталистичкиот запад и комунистичкиот исток, се сретнале американски и советски воени сили кои заеднички им помагале на скопјаните.

Катастрофалниот земјотрес од 1963 година е последица од големата сеизмичка активност на Скопската Котлина. Имено, оваа котлина како и другите во Повардарието се дел од лабилната Вардарска тектонска зона (плоча) која е на самиот судир помеѓу огромната Африканска и Евроазиска континентална плоча (всушност, целата територија на Македонија, Грција и Турција се во зоната на судирот). Од друга страна, рамката и дното на Скопската Котлина, со раседи се разбиени на голем број блокови кои на подолг временски рок, главно се во стабилна положба. Меѓутоа, со зголемување на тектонските притисоци од соседните области, блоковите постепено стануваат нестабилни, се натрупува вишок на енергија кој се „исфрла“ токму преку појава на земјотрес. Вакви големи отпуштања на внатрешната (тектонска) енергија, во скопската област се случуваат на околу 500 години, а мали амортизации има на по неколку години или неколку десетици години. Иако појавата на посилни земјотреси тешко може да се предвиди, сепак активноста на раседните пукнатини низ котлината (од Катланово преку подножјето на Скопска Црна Гора, потоа во подножјето на Водно, долж басенот на Маркова Река и др.), може да укаже на сеизмички размрдувања. За такви цели, во светот во последно време се користат современи инструменти кои го следат и најмалото поместување на земјиштето, како и процесите кои се случуваат во земјината кора. Алтернативни методи пак вклучуваат следење на промените во однесувањето на животните (птиците, змиите, глувците) кои се извонредно осетливи на енергетските „акумулации“ што доведуваат до појава на силен земјотрес. Најдобра превентива сепак е асеизмичко градење на објектите, што за жал во последно време се помалку се практикува токму во Скопје. Иако во следните 100-тина години тешко дека ќе се повтори сличен силен земјотрес (посилен од 6 степени по Рихтер), сепак не треба да не изненадуваат бројните послаби земјотреси од локално потекло или со потекло од соседните трусни области.

10661

Подготвил: д-р Ивица Милевски

Пејсажи од бајките – “Пилоу лава (Pillow lava)”

На само 2 km југозападно од с. Миравци, на крајните источни падини на Кожуф, се наоѓа локалитетот “Пилоу лава (Pillow lava)”, кај месното население познато уште како и “Белиот Рај”. Појавата е на 185 m надморска височина, односно на вливот на Стара Река во Петрушка Река. Низ локалитет поминува локален пат што води од населбата Миравци до селото Петрово.

dscn1283

На вливот на Стара Река во Петрушка Река, двете реки изградиле мали сатески со кањонски карактер со висина од 13 m. По течението на самата река, на растојание од 500 m се оформиле два џиновски лонци, три слапа и два водапади. Првиот слап има должина од 9 m и во своето подножје има изградено џиновски лонец – вдлабнатина во карпестото речно корито под водопадот. Истиот има ширина од 11 m и длабочина од 3 m. Низводно по речниот тек, на растојание од 30 m по првиот слап е вториот слап со должина од 8 m, а веднаш по него има уште еден слап што има должина од 3 m. По трите слапа се јавува водопад со височина од 5,3 m, а неколку метри подолу по течението на реката е формиран и вториот водопад со височина од 7 m. Под овој водопад е уште еден џиновски лонец со широчина од 10 m, должина од 13 m и длабочина до 4 m. Интересна појава на овој локалитет е “pillow lava” настаната со излачување на магмата во водна средина. Како последица на нееднаквата температура на лавата и водата дошло до топчесто лачење, а самите карпи добиле елипсоидна форма. Денес истите се откриени со флувијалната ерозија на Стара и Петрушка Река. Овој локалитет има геолошко и геоморфолошко значење.

dscn1315

Геотуристички потенцијал
Сите овие кањонско-сатески долини, слаповите и водопадите со џиновските лонци, како и појавата на “pillow lava”, иако зафаќаат мала површина го прават овој локалитет да биде атрактивен за сите љубители на природата. Тој делумно е уреден за посетителите. На просторот околу првиот џиновски лонец има направено угостителски објект кој работи само во летниот период. За жал, во неговата изградба се употребени материјали кои го нарушуваат природниот амбиент. На веќе направеното може да се постават дрвени клупи и корпи за отпадоци. Треба да се постави информативна табла на македонски и англиски јазик на која ќе бидат опишани начинот на формирање на “pillow lava”, џиновскиот лонец и кањонот сатеска на Стара Река. На самиот локален пат кој што минува над локалитетот треба да се постави патоказен знак за да се означи каде се наоѓа истиот. На овој дел би требало да се уреди патека од природен материјал која ќе води до вториот џиновски лонец. Околу вториот џиновски лонец треба да се исчисти теренот и потоа да се постават дрвени клупи и маси како и корпи за отпадоци. Освен уживањето во водата што жубори и убавата глетка во кањонската долина овој предел може да биде искористен и за пешачење. Во населбата Миравци треба да се постави патоказен знак за локалитетот “Pillow lava”. На овој локалитетот може да се развие рекреативниот туризам.
Локалитет “Pillow lava” треба соодветно да се заштити за да не се уништи тоа што природата го создала. По автопатот Е-75 од Демир Капија па се до селото Удово може да се забележи појава на “pillow lava” кои достигнуваат големина и до 1 m. Оваа појава и локалитет се предложени да бидат заштитени со закон и да бидат ставени во категоријата споменик на природата. За да се заштити локалитетот забрането е изградба на инфраструктурни објекти, поставување на површински енергетски водови, фрлање на отпадоци во водата и во непосредна близина на локалитетот, сокривање или нарушување на поважните видици на споменикот со нови градби, огради, антени, загадување на водата, менување на водниот режим и др.
За да се почувствува сета убавина што ја нуди овој локалитет, најдобро е да ја посетите.

dscn1324

Користена литература:
1. Колчаковски Д. (2011); Нови евидентирани локалитети во Република Македонија во функција на заштита на геодиверзитетот; Билтен за физичка географија бр. 7-8; Скопје
2. Проект: Развој на транзитниот и алтернативниот туризам во Вардарскиот плански регион; Студија за идентификација на стратешки локации за организирање на информативни пунктови долж коридорот 10 и магистралниот пат М-5 во Вардарскиот плански регион, 2011

Автор: м-р Анита Тодорова